Tuesday, September 7, 2010

स्यांग्जा मा महिला पत्र कार पनि जुर्मुराए

by Prakash Dotel
स्याङ्जामा पत्रकारिता क्षेत्रमा क्रियाशील महिला पत्रकारहरुको एक भेलाले क्रियाशील महिला पत्रकार समुह(डब्लूडब्लूजे )सोमबार गठन गरेको छ । भेलाले पत्रकार जानु पंगेनीको अध्यक्षतामा नौ सदस्यीय समुह गठन गरेको हो । नव गठित समितिको उपाध्यक्षमा दिलिपाश्री एसी, महासचिवमा बिना गैरे, सचिवमा कल्पना सुवेदी, कोषाध्यक्ष संगीता भाट रहनुभएको छ । समितिको सदस्यहरुमा किरण सेन, सविना कर्माचार्य, विद्या पराजुली, सृजना सुवेदी रहनुभएको छ ।
भेलालाई समुहकी पश्चिमाञ्चल संयोजक रीता गुरुङ्ले महिला पत्रकारहरुका समस्या, चुनौति र अधिकार संरक्षणका लागि महिलाहरु संगठित हुनुपर्नेमा जोड दिनुनुभयो। उहाँले महिला पत्रकार समुह गठन गर्ने औचित्यबारे प्रकाश पादै पत्रकारका थुप्रै संगठन भएपनि महिला पत्रकारहरुका समस्यामा ती संगठनहरुको भुमिका गौण देखिएकाले छुट्टै संगठन गठन गर्न आवश्यक भएको स्पष्ट पार्नुभयो ।

Sunday, September 5, 2010

सारीले तान्यो जापानी

स्याङ्जा, भाद्र १९
 By Basanti Bastola
'म पनि साडी लगाउँछु नि,' सबैजना सारीमा ठाँटिएर देखेरे होला, जापानी युवती एचुको अतारासीले भनिन् । उनको आग्रहलाई महिला विकास कार्यालयका कर्मचारीले पूरा गरिदिए ।

जाईकामार्फत् महिला विकास कार्यालयमा स्वयंसेवी भएर आएकी उनी जिल्लास्तरीय खुल्ला तीज गीत प्रतियोगिताको अन्तिम दिन सारी पहिरेरै उपस्थित भइन् । नेपाली नाम 'नूतन' राखेकी उनलाई प्रशंसा गर्ने थोरै भएनन् । कार्यक्रममा जिल्लास्थित सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालयका प्रमुखसमेत सहभागी थिए ।

'लगाउन निकै गाह्रो भए पनि धेरै राम्रो देखिँदो रहेछ,' एचुकोले मक्ख पर्दै भनिन्, 'मैले छुट्टै पोसाक लगाउँदा विदेशीजस्तो देखिन्छु, मलाई नेपालीजस्तै बन्न मन छ ।' उनलाई तीज निकै मन परे पनि किन महिलाले मात्र मनाएको होला, किन गीत गाउँदा पुरुष नमिसाएको भन्ने लाग्दो रहेछ । महिलाले अन्त व्यक्त गर्न नसकेका दुःख-पीडा पोख्ने चाड तीज भएको आयोजकले अथ्र्याएपछि उनले भनिन्, 'महिलाले दुःख नपाए त तीज लोप हुन्छ होला है ?'

मूल आयोजक समितिकी अध्यक्ष गीता शर्माले समयसँगै तीजका गीत परिमार्जन भएको बताइन् । वातावरण, जात, कृषि, विकासजस्ता विषय गीतमा सुनेपछि एचुकोलाई लागेको छ, 'नयाँ नेपाल भनेको यही पो

रहेछ ।' उनले महिला विकासबाट फिल्डमा भेटेका टाउकामा रुमाल र कम्मरमा पटुका बाँधेर काम गरेका महिला पनि कार्यक्रममा सहभागी थिए । चिनेजानेका अनुहार देखेपछि उनले भनिन्, 'कस्तो अचम्म, अहिले त तिनै महिला गहना र रातो साडी लगाएर कति राम्रा देखिएका ?'

भदौ ११ मा सुरु प्रतियोगिता गल्याङ, वालिङ र पुतलीबजारमा तीनपटक आयोजना गरेपछि चौथोपटक तीन क्षेत्रका उत्कृष्ट १२ समूहबीच प्रतिस्पर्धा गराइएको थियो । त्यसमा कटुस्वारा आमा समूह

-फेदीखोला) पहिलो, कालीगण्डकी कृषि उपज सहकारी संस्था लिमिटेड -पकवादी) दोस्रो र नारायणस्थान टोल विकास संस्था -प्रगतिनगर) तेस्रो भए । प्रमुख अतिथि सभासद् पद्मा अर्यालले उनीहरूलाई क्रमशः ८, ५ र ३ हजार रुपैयाँ पुरस्कार स्वरूप हस्तान्तरण 
गरिन् ।  (ekantipur)

" अब बन्ने संविधानमा खेलाडीको भविष्य सुनिश्चित हुनु पर्दछ " मोहनप्रसाद पाण्डे

प्रकाश डोटेल स्याङजा-१९ भदौं
संविधानसभाका सदस्य मोहनप्रसाद पाण्डेले जनताले दिएको म्यान्डेट अनुसार सबिधान निर्माणमा सभाषद नभई प्रमुख राजनैतिक दल दोषी भएको आरोप लगाएका छन् । उनले प्रमुख दोषी माओवादी भएको समेत आरोप लगाए । संविधानसभाका सदस्य पाण्डेले ढिलै भएनि सबैको सहमति र सहकार्य बमोजिम सबिधमान निर्माण गर्नु पर्ने बताउदै भने, अन्यथा फेरी सविधान जल्ने छ ।
जनजाति भाषाभाषी सबैलाई समेटेर सन्तुलित संविधान निमाण गर्नुपने सभाषद पाण्डेको भनाई थियो । पाण्डेले एक मधेश एक प्रदेश र जातिय आधारमा राज्या आफुलाई स्विकार नहुने बताए । राज्यको स्पष्ट नितिका अभावमा खेल क्षेत्र पछाडी परेको बताउदै भने, अब बन्ने संविधानमा खेलाडीको भविष्य सुनिश्चित हुनु पर्दछ ।

आर्रुखर्कका कृषकले एउटा बोटमा १० केजीभन्दा बढि गोलभेडा फलाउन सफल

'यसरी कलमी गरीएको विरुवामा नेमाटोड (जुका) नलाग्ने हुन्छ ।'

प्रकाश डोटेल स्याङ्जा, २० भदौं
उत्तरी स्याङ्जाको आर्रुखर्कका एक कृषकले गरेको गोलभेडा खेतीमा एउटा बोटमा १० केजीभन्दा बढि गोलभेडा फलाउन सफल भएका छन् । कृषक रामजी पौडेलले कलमी गरेर लगाईएको बोटमा जिल्लामै पहिलो पटक बढि गोलभेडा उत्पादन भएको छ । उनले विगत पाँच वर्षेखि गोलभेडा लगाउदै आए पनि यसरी बढि उत्पादन दिएको यो पहिलो पटक हो । कृषक पौडेलले भने, 'यो प्रविधिबाट धेरै फाईदा हुदो रहेछ ।'
स्थानिय स्तरमा उत्पादीत गोलभेडा पोखरा र स्याङ्जा सदरमुकाम निकासी हुदै आएको छ । त्यस क्षेत्रका करिव १० घरपरिवार मौसमी तथा बैमौसमी तरकारी खेतीमा निर्भर रहेको छ । कृषकको भनाई अनुशार १५ रुपयाँ देखि ४० रुपयाँसम्म गोलभेडाको मुल्य रहेको छ ।
नेपालमा यो प्रविधि बंगलादेशबाट भित्रिएको हो । यस प्रविधि अर्न्तगत बंगलादेशबाट नेपाल ल्याईएको सोलानम सिसिम्व्रो फोलियम -जंगली भण्टा) को जरालाई आफुले मन परेको जातको टमाटरमा कलमी गरेपछि यो विरुवा उत्पादन हुन्छ । विज्ञका अनुसार कलमी गरेको ४५ दिनदेखि ६० दिनसम्म गोलभेडाको विरुवा र्सार्न योग्य हुन्छ।
यसरी सारेको विरुवा अरु पुराना जात भन्दा बढि प्रभावकारी देखिएको छ । यो बोटमा फल धेरै फल्ने मात्र नभई गोलभेडा पनि स्वादिलो हुने जिल्ला कृषि विकास कार्यालय स्याङ्जाका प्रमुख चेतनाथ अधिकारीले बताए ।
चाडै नविग्रने र देख्दा आर्कषक दाना हुनाले पनि ग्राहकले रुचाएको स्थानिय कृषकहरुको अनुभव छ । कलमीमा पि.एच.डि गरेका कृषि विषेशज्ञ डाक्टर महेश प्रसाद पुडासैनीले भने, 'यसरी कलमी गरीएको विरुवामा नेमाटोड (जुका) नलाग्ने हुन्छ ।'
परम्परागत गोलभेडाको जराम गाँठो परी खनीज र पानि लिनेकाममा अवरोध गर्नाले गोलभेडा राम्ररी फस्टाउन नसक्ने डा.पुडासैनीले बताए । यसरी कलमी बोट व्यवसायि कृषकको लागी धेरै लाभदायक बनेको छ 

मोवाईल फोन अबरुद्ध


 भाद्र २० - स्याङजा,कास्की र पर्वतको सीमामा रहेको पञ्चासे स्थित नेपाल टेलीकमको रिपिटर टावरमा खरावी आएपछि आईतवार विहानैबाट धौलागिरी अञ्चलमा मोवाईल फोन अबरुद्ध भएको छ । पानीले गर्दा टावरमा खरावी आएपछि धौलागिरिका बागलुङ,म्याग्दी,मुस्ताङ्ग र पर्वतका सम्पूर्ण पि्रपेड,पोष्ट पेड र सिडिएमए मोवाईल फोन अबरुद्ध भएका हुन् । मोवाईल फोन अबरुद्ध हुंदा सेवाग्राहीहरु मर्कामा परेका छन् । पञ्चासेमा पानीपरीरहेकाले मर्मत गर्न समस्या भएको र साँझ सम्म सबै मोवाईल सुचारु हुने टेलीकम पर्वतले जनाएको छ ।

कैदीको स्वास्थ्य परीक्षण

 - नेपाल रेडक्रस सोसाईटी जिल्ला शाखाले ४८ औ रेडक्रस दिवसको अवसर पारेर जिल्लामा विभिन्न कार्यक्रम संपन्न गरको छ । उक्त अवसरमा जिल्लाका कारागारका ४५ जना कैदीको स्वास्थ परीक्षण गरेको छ । स्वास्थ्य परीक्षणपछि ३० जनालाई एचआईभी परामर्श र २८ जनाको रक्त परीक्षण गरीएको जिल्ला रेडक्रस सोसाईटी सामुदायिक सेवाकेन्द्रका परामर्शदाता नन्दलाल ढकालले बताए ।  २८ जना मध्ये ९ जनालाई यौनरोगको उपचार गरीएको थियो ।
कैदीलाई प्रमुख जिल्ला अधिकारी जिवन वली र रेडक्रसका उपसभापति दिपक लम्सालले नुहाउँने र लुगा धुने सावुन वितरण गरेका थिए  । प्रमुख जिल्ला अधिकारीको आग्रहमा जिविसले कैदीलाई क्यारेम्बोर्ड  र रेडक्रसले त्रिपाल दिने भएको छ । कारागारमा रहेको त्रिपाल पुरानो भएर पानि चुहिदै आएको थियो ।

Saturday, September 4, 2010

सिर्द्धार्थ राजमार्ग फेरी अवरुद्ध

प्रकाश डोटेल स्याङ्जा-१८, भदौं
केहिदिन देखि अविरल रुपमा परेको वर्षाका कारण शनिबार विहान आएको पहिरोले स्याङ्जा पाल्पा अर्न्तगत सिर्द्धार्थ राजमार्ग अवरुद्ध भएको छ । स्याङ्जाको जगत्रदेवी गाउँ विकास समिति वडा नं. ८ को बटुवा भन्ने स्थानमा सडकको माथिल्लो भागबाट पहिरो खस्दा राजमार्ग अवरुद्ध भएको हो । पहिरोमा लु १ ख ४५९० नम्बरको ट्रक पुरिएको छ ।
स्याङ्जाबाट बुटवल तर्फजादै गरेको मालबहाक ट्रक अकस्मात पहिरोमा पुरिएको गल्याङ् प्रहरीले जनाएको छ । ट्रकका चालक र सह-चालक भने बाच्न सफल भएका छन् । सडक डिभिजन कार्यालय पाल्पाबाट पहिरो हटाउन डोजर पठाइएको बताइएको छ ।

Friday, September 3, 2010

खिलुङ्–देउरालीको भाने–ओढार नेपालकै नमुना प्याराग्लाईडिङ् क्षेत्र !

प्रकाश डोटेल स्याङ्जा–१८, भदौं
विश्वमा प्राकृतिक स्रोत र साधनले भरपुर उत्कृष्ट देश मध्ये नेपाल एक हो। प्राकृतिकले दिएको उपहारलाई नजिकबाट नियाल्न र मनोरञ्जन गर्ने उद्देश्यका साथ विश्वका प्राकृतिक प्रेमी नागरिकहरु वर्षेनी नेपाल आउने क्रममा तिव्रता आएको छ। त्यहि तिव्रतालाई निरन्तरता दिनका लागि थप प्राकृतिक आकर्षक क्षेत्रको पहिचानमा लाग्नुपर्ने आम नेपालीको आवश्यकता भएको छ।
विकसित र धनी राष्ट्रका नागरिकहरु खास गरि अमेरिकन तथा युरोपेली नागरिकहरु प्याराग्लाईडिङ खेल्नमा विशेष रुची राख्ने गर्दछन्। प्राकृतिक स्रोत र साधन भरपुर भएपनि नेपालमा हालसम्म प्याराग्लाईडिङका लागि कास्कीको सराङ्कोट क्षेत्रले मात्रै मान्यता पाएको छ। प्याराग्लाईडिङ खेल्ने क्षेत्रको सम्भाव्यता अध्ययन गर्नु जरुरी पनि भएको छ। नेपाल सरकारले समयमै ध्यान दिनसक्ने हो भने पर्यटकका लागि स्याङ्जा जिल्लाको खिलुङ्–देउराली गाउं विकास समितिको भाने–ओढार प्याराग्लाईडिङको लागि सम्भावित क्षेत्र बनेको छ।
प्याराग्लाईडिङमा उडेकै ठाँउमा आएर ल्याण्डिङ गर्न सकिने भाने–ओढार नेपालकै पहिलो र नमुना क्षेत्र हो। नेपालमा रहेका प्याराग्लाईडिङका अनुयायीहरुले गरेको परिक्षणमा यो ठाँउमा नयाँ रेर्कड बनेको हो। केहि समय अघि परीक्षणकै वेला प्याराग्लाईडिङ पाइलट सानोबावु सुनुवारले पटक–पटक उडेकै ठाँउमा ल्याण्डिङ गरेका थिए। उठेको १५ मिनेटमा सुनुवार सोहि ठाँउमा ल्याण्डिङ गरेका हुन्।
विना कुनै अवरोध उडेका पाइलट सुनुवारले आफ्नो पहिलो अनुभव सुनाउँदै भने, प्याराग्लाईडिङ लागि भाने–ओढार उत्तम ठाँउ भएकाले नयाँ रेर्कड बनेको हो। नेपालमा गरिएका सयौ परिक्षणमा यसभन्दा पहिला उडेकै ठाँउमा आएर ल्याण्डिङ गर्न सकिएको थिएन्। आकाशमा उडेपछि घुमेर आएर उडेकै ठाँउमा ल्याण्डिङ गरिएकोले भौगोलिक बनावट र हावाको चाप मिल्ने त्यस ठाउँमा नयाँ रेर्कड बनेको पाइलट सुनुवारले दावी गरे।
पर्यटकीय क्षेत्र भाने–ओढारमा गरिएको पहिलो परिक्षणको एकैदिनमा पाइलट सुनुवारले जिल्लाका पत्रकार र पर्यटकसंग तीन पटक उडान गर्न सफल भएका थिए। दुई पटक उडेकै ठाँउमा ल्याण्डिङ गरेका पाइलट सुनुवार एकपटक पर्यटक लिएर पोखरा गए। खिलुङबाट सुनुवार स्विजरल्याण्डका पर्यटक लिएर दुई घण्टाको समय लगाएर पोखरा पुग्न सफल भए।
ग्रामिण पर्यटन प्रर्बद्धन गर्ने उदेश्यले आयोजना गरीएको ‘खिलुङग–लामडाँडाँ हनि–वल टुरको चार दिने कार्यक्रम अर्न्तगत प्याराग्लाईडिङ परीक्षण गरीएको कार्यक्रमका संयोजक दिपक रोकाहाले बताउदै भने, यो प्याराग्लाईडिङ पर्यटनको एउटा नमूना उदाहरण हो। रोकाहाले थपे, पर्यटकका लागि खिलुङ् मह उत्पादनको अर्को आक्रर्षक थलो हो।
पाइलट सुनुवारले भने, समुन्द्रि सतहबाट १ हजार ६ सय ४० मिटर उचाइमा रहेको भाने–ओढारबाट तलको समथर भुमि र गाउ निकै रमणीय देखिने बताए। स्याङ्जाका पत्रकार गिरीधारी पोखरेलले उनीसँगै करीव एक घण्टा प्याराग्लाईडिङ गरेका थिए। हावाको कारण पनि उडानमा कुनै समस्या नदेखिएपछि यो ठाँउ प्याराग्लाईडिङका लागी राम्रो मानिएको हो।
भाने–ओढार प्याराग्लाईडिङको लागी नेपालकै उत्तम ठाँउ सावित भएपछि यसलाई कानुनी मान्यता दिएर योजना बनाउनु पर्ने पर्यटनविद पदमबहादुर केसीले बताए। केसीले भने, …यो राजमार्गबाट नजिक र पर्यटनका लागि आवश्यक पुर्वाधार रहेको ठाँउ रहेछ।
नेपाल पर्यटन वर्ष २०११ लाई सफल बनाउनका लागि नयाँ–नयाँ आक्रर्षक पर्यटन केन्द्रको खोजीमा सबैले साथ दिनुपर्छ, संविधानसभाका सदस्य धनराज गुरुङ्ले भने, यो परिक्षणलाई मान्यता दिनका लागि पर्यटन मन्त्रालयसँग समन्वय गरिने छ। नेपाल कै नमुना भाने–ओढारमा प्याराग्लाईडिङलाई मान्यता दिलाउनुले यस भेगकै विकास हुन्छ।
खिलुङ पुग्न पोखरादेखि बसमा एक घण्टा ३० मिनेटको यात्रापछि हेल्लुबजारबाट दुई घण्टाको पैदल मार्ग यात्रामा पुग्न सकिन्छ। पोखरा र सिद्धार्थ राजमार्गबाट नजिक भएको कारण यो ठाउँ प्याराग्लाईडिङका लागि उत्तम छ। अधिकांश गुरुङ बस्ती भएको सो ठा‘उ रीतिरिवाज र सांस्कृतीकरुपमा पनि धनी छ। ऐतिहासिक दृष्टिकोणले पनि त्यस क्षेत्र महत्वपुर्ण भएकाले पर्यटनमा प्याराग्लाईडिङसगै अरु धेरै सम्भावना देखिन्छ।
विभिन्न मठ मन्दिर र डाँडाँबाट माछापुच्छ्रे अन्नपुर्ण लगायतका उत्तरका सवै हिमाल देखिनाले सो डाँडाँमा भिउ टावर बनाएर दृश्यअवलोकन सहित प्याराग्लाईडिङ मज्जा लिन सकिन्छ ।

बेपत्ता २३ वर्षपछि भेटिए

बेपत्ता भएको २३ वर्षपछि पौवेगौडेका गोविन्द थापा भेटिएका छन् । निरन्तरको प्रयासपछि गोविन्दकी श्रीमती पार्वतीले फेला पारेकी हुन् । उनी घरमा भने आउन मानेका छैनन् ।

साधुको भेषमा रूपन्देहीमा रहेका ७६ वषर्ीय थापालाई त्यही होटल गरेर बस्ने छोरीले भेटेकी हुन् । उनी छोरीको होटलमा संयोगवश चिया पिउन पुग्दा कुरा गर्ने क्रममा पहिचान खुलेको हो । घर जान अनुरोध गर्दा गुरुको आज्ञाबिना र्फकन नसक्ने भनेको पार्वतीले बताइन् । उनले भनिन्, 'धेरै वर्षपछि भेट भए पनि घर नआउँदा नरमाइलो लाग्यो ।' तर श्रीमान्ले चिनोस्वरूप चस्मा भने दिएर पठाएको उनले बताइन् ।

Thursday, September 2, 2010

एमाले तटस्थ बसेर प्रधानमन्त्रीको च्याँखे थाप्यो !

नेपाली काँग्रेसले राखेको अडानलाई कार्यान्वयन गर्ने हो भने माओवादीको नेतृत्वको सरकार काँग्रेसलाई मान्य हुने

प्रकाश डोटेल स्याङ्जा-१७, भदौ
काम चलाउ सरकारका सस्कृती मन्त्री डा. मिलेन्द्र रिजालले पाँच-पाँच पटकसम्म प्रधानमन्त्रीको निर्वाचनमा तटस्थ बसेर नेकपा एमालेले प्रधानमन्त्रीको चाखे थापेको आरोप लगाएका छन् ।
नेकपा एमालेको तटस्थ बसाइमा कुनै सैद्धान्तिक तुक नभएको दावी गर्दै मन्त्री डा. रिजालले आफ्नै पार्टी नेताको नेतृत्वको सरकार ढालेर अरुले बहुमत पुर्‍याउन नसक्ने आकल गर्दै एमालले तटस्थको बाहानामा पार्टी अध्यक्षको नेतृतवमा सरकार बनाउन खोजेको बताए ।
नेपाली काँग्रेस स्याङ्जाको पार्टी कार्यालयमा विहिबार मध्यान्हमा कार्यक्रर्तालाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री डा. रिजालले वर्तमान राजनीति परिस्थितीमा एमालेको त्यो चाहाना पुरा नहुने जिकिर गरे ।
नेपाली काँग्रेसका केन्द्रिय सदस्य समेत रहेका मन्त्री डा. रिजालले संविधान सभाबाट ठुलो दल बनेको एकीकृत नेकपा माओवादीसँग नेपाली काँग्रेसले राखेको अडानलाई कार्यान्वयन गर्ने हो भने माओवादीको नेतृत्वको सरकार काँग्रेसलाई मान्य हुने दावी गरे।
भदौ २० गते हुने छैटौं पटकको प्रधानमन्त्रीको निर्वाचनमा पनि परिणाम नआउने बताउँदै डा. रिजालले भने, जुनसुकै पक्षमा लागेपनि नेकपा एमाले र मधेशवादी पार्टीलाई सैद्धान्तिक निर्णय गरेर तटस्थ नबस्न आग्रह गर्छु।
कार्यक्रर्तालाई सम्बोधन गर्दै नेपाली काँग्रेस स्याङ्जाका सभापति कमलप्रसाद पंगेनीले देश र जनताको चाहानालाई आत्मसाथ गर्दै नेपाली काँग्रेसले १२ औं महाधिवेशनबाट राष्ट्रलाई निकास दिनुपर्ने कुरामा जोड दिए । सोहि अवसरमा सचिव लक्ष्मण भट्टर्राईले बोलेका थिए ।